Revzen 3D — web

Revzen 3D — Nasıl Kullanılır

Revzen (revzen-i menkûş), Osmanlı mimarisinde kullanılan, alçı ya da taş bir levhaya açılan gözlerin renkli camlarla doldurulduğu pencere türüdür. Bu araç, kemer profilini ve göz dizilimini parametrik olarak üretir; 2D vektör ve 3D katı model olarak dışa aktarır.

Açılış: web/index.html dosyasına çift tıklayın. Three.js CDN üzerinden yüklenir; ilk açılışta internet bağlantısı gerekir.

1. Pencere tipi

Tam Kemerli (DK): yarım daire. r = En⁄2, kemer yüksekliği = En⁄2.
T.M.T. Kemerli: tek merkezli teğet kemer. Tek merkezden r = En⁄2 yarıçapla 0–60° ve 120–180° yayları çizilir, uçlardan tepe noktasına teğet doğrular gider. Yükseklik = (En⁄2) ⁄ cos30° = En × 0,57735.
Penci Kemerli: iki merkezli sivri kemer. Merkezler orta eksenden ±En⁄10 kaydırılır, r = 0,6 × En. Yükseklik = En × 0,59161 (yay açısı 80,40593°).
Dairesel: oculus. En = Boy ise tam daire, değilse elips.
Düz: kemersiz dikdörtgen.

2. Ölçüler

En / Boy: pencere boşluğunun toplam genişlik ve yüksekliği. Orijin sol alt köşededir (0,0). Kemerli tiplerde Boy, kemer yüksekliğinden küçük olamaz.
Çerçeve Kalınlığı: konturu dışa doğru öteler (MaxScript applyOffset karşılığı). 0 verilirse yalnızca kontur çizilir.

3. Göz deseni

Göz Formu iki türlüdür:

Daire: klasik yuvarlak göz.
Filgözü: sivri uçlu badem formu. Kurgusu T.M.T. kemerin ta kendisidir — üstte ve altta aynalanmış hâli: merkezde r = En⁄2 yarıçaplı bir yay, ardından uçlara teğet doğrular. Geçiş açısı t₀ = arcsin(En⁄Boy); referans çizimde teğet noktası tam 45°’tedir, bu da Boy⁄En = 1⁄sin45° = √2 ≈ 1,4142 demektir (teğet parçasının uzunluğu da yarıçapa eşittir: √(Boy⁄2)² − (En⁄2)² = En⁄2). Değer docs/Filgözü_Revzen.jpg ve ölçülü CAD çiziminden doğrulandı — kapalı form olduğu için yuvarlama payı yoktur.

Göz Çapı / Göz Eni: tek bir gözün genişliği.
Filgözü Boy/En: yalnızca filgözünde etkin; şeklin yükseklik⁄genişlik oranı. Büyüdükçe uçlar sivrilir. Altındaki Referans oran (√2 ≈ 1,4142) kutusu işaretliyken alan bu değere kilitlenir — √2 keyfi bir varsayılan değil, docs/Filgözü_Revzen.jpg çiziminin tam değeridir (geçiş açısı 45°). Kendi oranınızı denemek için kutunun işaretini kaldırın; referansa dönmek için yeniden işaretleyin. Bu bir tek yönlü sıfırlamadır: işaretlemek yazdığınız değeri √2 ile değiştirir, Ctrl+Z ile geri alabilirsiniz.
Ara Kalınlık: iki göz arasında kalan alçı bandı. Yatay adım = En + Ara. Satır adımı buna göre çözülür: çapraz komşuyla arada da tam olarak bu kalınlık kalacak şekilde. Yani bandın kalınlığı her yönde aynıdır (readout'ta “Adım (yatay × satır)”).
Desen Kaydırma (X / Y): göz ızgarasının pencere içindeki konumunu öteler. Normalde sütunlar pencere orta eksenine, en alttaki tam sıra da eşiğe oturur; bu iki alanla deseni istediğiniz yere kaydırırsınız. Bir adım kadar kaydırmak deseni aynı yere getirir (adım değerleri readout'ta yazar), dolayısıyla anlamlı aralık bir adımdır. Asıl işi, desenin kenarlara ve kemer başlığına nasıl oturduğunu — yani hangi gözlerin nereden kesileceğini — ayarlamaktır. Referans filgözü çiziminde desen pencere merkezinden yaklaşık %13 sağa kaymış durumdadır; o etkiyi bu alanla verebilirsiniz.
Kenar Boşluğu: desen alanı ile pencere konturu arasında bırakılan düz alçı bandı. 0 verilse bile göz eninin %1,5'i kadar saç teli bir bant korunur: sıfır kalınlıkta temas eden bir göz artık “delik” değil kontura açılan bir çentiktir ve hem katı modelin üçgenlemesini hem CAD boolean işlemini bozar.
Dizilim: Şaşırtmalı — sıralar yarım adım kaydırılır ve satır adımı, çapraz komşuyla arada da tam “Ara Kalınlık” kalacak şekilde çözülür; band her yönde eşit kalınlıktadır. Şaşırtmalı (sık) — referans filgözü çizimindeki sıkı örgü: satır adımı Boy − Ara'dır, sıralar daha çok geçişir ve çapraz band yatay banddan bir miktar incedir (referans çizimde 18,1'e karşı 21,3). Aynı alana daha çok göz sığar. Gözlerin çakışmaması için çapraz boşluğun Ara'nın yarısının altına düşmesine izin verilmez. Düz — kare ızgara, kaydırma yok.
Kenarlarda kes: açıkken kenara, kemer başlığına ve eşiğe denk gelen gözler kırpılır — referans filgözü çizimindeki gibi yarım gözler oluşur ve desen alanı dolar. Kapatılırsa yalnızca tamamı sığan gözler yerleştirilir. Tam gözün %4'ünden küçük kalan kırıntılar atılır.
Renkli cam: gözleri geleneksel cam paletiyle boyar; kapatılırsa gözler dıştan görüldüğü gibi koyu görünür.

4. Proje aç / kaydet

Kaydet tüm parametreleri bir .json dosyasına yazar, Aç geri yükler. Tarayıcı destekliyorsa gerçek “Farklı Kaydet” ve “Aç” pencereleri açılır, yani dosyanın nereye yazılacağını / nereden okunacağını siz seçersiniz. Desteklemeyen ortamlarda kaydetme indirme klasörüne düşer, açma ise dosya seçme penceresiyle yapılır. Yüklenen dosya doğrulanır: tanınmayan alanlar yok sayılır, aralık dışı değerler atlanır ve kaç alanın atlandığı bildirilir.

5. Geri / ileri al

Üst bardaki ↶ ve ↷ düğmeleri ya da Ctrl+Z / Ctrl+Y (veya Ctrl+Shift+Z). Son 100 adım tutulur. Bir alana yazarken her tuş vuruşu değil, alandan çıktığınızda (ya da yazmayı bıraktıktan ~0,7 sn sonra) tek bir adım kaydedilir; böylece geri alma sayı sayı değil, değişiklik değişiklik ilerler. Sıfırla ve Aç da geri alınabilir.

6. Görünümler

Sol viewport 2D (teknik çizim), sağ viewport 3D (Three.js). 3D'de fareyle: sol tuş orbit, orta tuş pan, tekerlek zoom. PNG kaydı için önce ilgili viewport'a tıklayın (sarı çerçeve aktif olur).

Izgara düğmesi (kısayol G) 2D arka plan ızgarasını, 3D zemin ızgarasını ve taban düzlemini birlikte kapatır. Temiz bir ürün görünümü ve PNG çıkışı için kullanışlıdır. Eksen çizgileri ile eşik (y=0) çizgisi açık kalır.

7. Dışa aktarma

DXF: 2D vektör, R12/AC1009. Katmanlar: REVZEN_DIS (dış kontur), REVZEN_IC (iç kontur), REVZEN_GOZ (gözler). Kesilmemiş daireler gerçek CIRCLE nesnesi olarak yazılır; filgözü ve kenarda kırpılmış parçalar kapalı POLYLINE olur.
STL: 3D katı — extrude edilmiş çerçeve + gözleri delinmiş panel. Derinlikler "Derinlik (3D)" panelinden alınır.
PNG: aktif viewport'un görüntüsü.

8. 3ds Max DXF import

Import penceresinde Weld vertices seçeneğini işaretleyin. Gözler ayrı katmanda geldiği için Layer bazlı seçimle tek seferde ShapeMerge ya da Boolean uygulayabilirsiniz.